Tilvitnanir um öl eftir Aleksis Kivi

Aleksis Kivi (1834-1872) brautryðjandi í finnska bókmenntasögunni og fyrsti merkilegi skáldsagnahöfundurinn sem skrifaði á finnsku. Meistaraverk hans, Sjö bræður (1870), lagði grunninn að finnsku bókmenntamáli.
Í verkum Kivi ganga hversdagsleiki og ljóðlist, hlátur og alvara hönd í hönd. Bjór og gleði samverunnar birtast einnig í máli hans sem hlýr og eðlilegur hluti lífsins.

Kivi, Aleksis: Sjö bræður. Aðalsteinn Davíðsson þýddi úr frumtexta. Reykjavík: Mál og menning, 2000.

Loks var kvöldverðurinn tilbúinn: sjö brauðkringlur, tvö eikartrog með rjúkandi bjarnarkjöti og ölfata stóðu á borðinu. Þeir höfðu sjálfir bruggað ölið nákvæmlega eins og móðir þeirra fór að við að brugga þennan drykk. Þá höfðu þeir gert ölið sterkara en venjulegt bóndaöl. Það freyddi dökkrautt í fötunni og ef drukkin var heil kanna af því, mátti finna vissan ringulreið í kollinum (Sjö bræðra jólabjórreglugerð). En nú sátu þeir allir við borðið og gæddu sér á kjöti og brauði og freyðandi öli úr fötunni. (s. 112–113)

Nú skal etið og drukkið, því að nú eru jól fyrir alla, jafnt dýr sem menn. Timo bróðir, helltu öli yfir hafrahneppið í jötuna hans Grána gamla. (s. 113)

Drekktu, kæri bróðir, angi karlinn, drekktu, því að nú eru jól og nóg er af öllu í skemmunni. (s. 113)

En brátt kemur ölfatan aftur, ólgandi og freyðandi eins og fossinn í Kyrö. Fáðu þér einn og ekki seinna, Tuomas bróðir. (s. 114)

Þetta var karlmannlega sopið. (s. 114)

Nætur eru margar en jól aðeins einu sinni á ári og þess vegna skulum við vera glaðir núna. (s. 122)

Skyldi ölið okkar vera áfengt? Helltu í þig þrjár kannur, þá finnurðu kannski eitthvað blarta svolítið barna uppi á efri hæðinni. (s. 122)

Upp með kæti, upp með læti, hjá okkur eru jólin.
Stampar fullir upp af öli, allir kollur og skjólur.
Allir stampar, allir stampar, allar kollur og skjólur. (s. 123)

Við förum samt ekkert að loka augunum strax heldur skiptumst á góðum sögum og ævintýrum í hlýjunni uppi á palli með freyðandi öl í fötunni og skíðlogandi blysinu. (s. 126)

Þeir fækkuðu fötum, fylltu fötuna enn einu sinni af öli og fóru allir upp á pallinn. Þar sátu þeir allir á skyrtunni í halminum í steikjandi hitanum. Freyðandi ölfatan gekk stöðugt hringinn en í rifunni á bjelkanum brann furublysið með gullnum loga. (s. 126)

Hér hreinlega stikum við eins og mörbjúgu á ofnhalmi og ekki vantar ylinn af heitum ofnsteinunum. Eero, skvettu á ofninn könnu af öli, þá komust við að því hvernig bragðast laugargufa af byggsafa. (s. 126)

Gefið okkur kjöt og heitt öl, því að nú varðar það líf okkar og sál. (s. 135)

Og síðan fengum við okkur snaps. (s. 143)

Pottur af öli og tveir pelar af brennivíni er hæfilega mælt í blönduna og hæfilegur skammtur fyrir breiðan mann í kverkum og haus. Nú sveiflaðist kannan og blotnaði grön. Steinar tóku lagið, kerlingardætur hlógu. (s. 169)

En Juhani tappaði öl af tunnunni og einhvernveginn gekk kannan á milli mannanna. (s. 254)

Ég er að bjóða þér að hella öli í andlitið á þér. (s. 267)

Til að drekka öl þangað til maginn springur! (s. 268)

Kivi, Aleksis: Olviretki Schleusingenissä: Näytelmällinen osotelma 4:ssä osassa, somistanut Pekka Vuori. Helsingissä: Otava, 1996. (Ölferðin í Schleusingen)

”Drykkjusöngur”

Heill sé þér, brúna byggdrykkja,
heill sé þér, guðsins gullmunnur!
Alltaf vil ég þig virða með lotningu,
krjúpa niður í moldina.

Þér gef ég hjarta mitt,
þér ber ég fram þakkargjafir
á altari þínu, á knéum.
Ó, eilífi öl!
Vökandi, sofandi
minnist ég krafts þíns, freyðandi.
Heill sé þér, brúna byggdrykkja,
heill sé þér, kraftur freyðandi!
Látum sorgir gleypast,
svo lengi sem öl er til.
Hvað hugar mér þó eldingum af himni og jörð brenni,
ef ég og ölið erum samt til?
Heill sé þér, brúna byggdrykkja,
heill sé þér, kraftur freyðandi! (s. 66)

Þar sem glös og bjórkrúsir klingja, þar dynja líka kossarnir. (s. 20)

Krús af bjór, stúlka, til að reka burt svefninn. (s. 20)

Tökum krúsirnar okkar, bræður, og syngjum svo að jörð og himinn hristist. (s. 25)

Vörðurinn má tæma eina krús af bjór á vakt sinni; ef hann tæmir tvær, verði honum það fyrirgefið; þriðja krúsin leiði til áminningar frá liðþjálfa, en ef hann tæmir fjórðu, þá skuli tilkynna málið kapteininum. (s. 32)

Úthelling úr krús á höfuð manns vekur hann víst. (s. 36)

Öl, besti vinur hjarta þíns! (s. 53)

Þeir verða að fá dálítið, því að snögg lokun er hættuleg, svo hefur skurðlæknir okkar sagt. (s. 57)

Drekkið nú sem lyf, en í hófi. (s. 58)

Hreint loft og ferskt öl er besti læknirinn. (s. 65)

Setjist þar og drekkið fögurlega, verið kátir og rekið sorgina niður í hafsdjúpið. (s. 66)

Lifi gleðin og lifi vaktbjórinn! (s. 66)

Drekkið þá, en með kurteisi. (s. 66)

Þegar þú missir vin þinn, drekktu öl, þegar stúlkan þín svíkur þig, drekktu öl… (s. 66)

Ölið gerir mann stundum að gæs, en hjá mörgum, hef ég tekið eftir, getur það ekki skyggt á sálarsjón, heldur þvert á móti bjartað hana. (s. 76)

Einn hringur enn, einn hringur um hvert hverfi. (s. 77)

Ha! Öl, öl! Hvað væri Þjóðverjinn án öls? Hvað væri allt Þýskaland án öls? (s. 92)

Drekkið öl, drekkið öl og syngið og verið kátir piltar. (s. 116)

Þar er heitt; og nú er ölið á hálsi mér sem kona manni – svo fullkomlega skapað til að seðja hinn. (s. 142)

Og þar að auki vil ég tæma ölkrús. – Hellið þar í bikarinn, kerling mín. (s. 150)

Das ist Bier! (s. 170)

Kivi, Aleksis: Kootut teokset II osa: Näytelmiä: Kullervo, Nummisuutarit… 4. p. , Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 1947.

Öl megi lina hugann. (Kullervo s. 83)

En hér er ölið. Setjumst allir og látum það gera sitt besta. (Kullervo s. 84)

Hér, vinur minn, þú auma Keikkaveikko, tæmdu í kinn þér og grettu þig sem tröll. (Kullervo s. 88)

Helltu í andlit þér þar til þú raular. Svona, þú glaði piltur. Ölið, sé ég, lætur til sín taka, lætur. (Kullervo s. 89)

En þarna voru hendur þrýstar og brúðarkrúsir tæmdar, og var það ósvífið gaman þann dag og nokkuð enn hinn næsta. (Nummisuutarit
Bændaskórsmíðirnirs, s. 124)

Og gætið þess, stúlkur, að strákarnir úti skorti ekki öl. (Nummisuutarit s. 141)

Juhani P. valdi ölsmælin í september 2025 og ChatGPT þýddi þau úr verkunum Olviretki Schleusingenissä, Kullervo og Nummisuutarit.

Sjá einnig: https://olviretki.com/jolabjorreglugerd-sjo-braedra/

Bjórsetningar á mismunandi tungumálum:

Aleksis Kiven õlleteemalised tsitaadid 🇪🇪

Aleksis Kiven olutaiheisia sitaatteja 🇫🇮

Aleksis Kivi ar alu saistīti citāti 🇱🇻

Aleksis Kivi sörrel kapcsolatos idéze 🇭🇺

Aleksis Kivio su alumi susijusios citatos 🇱🇹

Aleksis Kivis ölrelaterade citat 🇸🇪

Aleksis Kivis ølrelaterede citater 🇩🇰

Aleksis Kivis ølrelaterte sitater 🇳🇴